Pamięć wiecznie żywa

105 lat temu, 27 grudnia 1918 r, wybuchło Powstanie Wielkopolskie. Kilka tygodni po odzyskaniu niepodległości granice państwa polskiego nie były jeszcze ostatecznie ukształtowane. Ważyła się m.in. przyszłość ziem dawnego zaboru pruskiego, które wchodziły w skład Prowincji Poznańskiej. Impulsem do tego, by chwycić za broń była wizyta w Poznaniu Ignacego Jana Paderewskiego. Swoim przemówieniem z okna hotelu Bazar, wygłoszonym 26 grudnia, poderwał Wielkopolan do walki. „Ideał bohaterstwa polskiego przyoblókł się znowu w kształty widome. On daje nam niespożytą moc i wiarę w przyszłość. Dlatego zawsze żywą i świętą będzie pamięć 27 grudnia” – pisał w 1919 r. „Kurier Poznański”.  Mieszkańcy Poznania i Wielkopolski, 105 lat temu, chwycili za broń i po dwóch miesiącach walk przyłączyli swój region do niepodległej Polski. Uzyskana wtedy wolność była darem bezcennym.

Powstanie rozszerzało się na kolejne miejscowości, a jego uczestnikami byli w większości członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Zaboru Pruskiego. Tereny objęte działaniami zbrojnymi objęła swoją władzą Naczelna Rada Ludowa, z naczelnym wodzem gen. Józefem Dowborem-Muśnickim.

Za dzień zakończenia powstania uznaje się 16 lutego 1919 r., kiedy to Niemcy i państwa Ententy podpisały w Trewirze rozejm przedłużający obowiązywanie porozumienia z Compiègne, kończącego I wojnę światową. Do nowego rozejmu dodano korzystne dla Polski postanowienia dotyczące zakończenia konfliktu polsko-niemieckiego, w szczególności Powstania Wielkopolskiego: Niemcy zostali zobowiązani do zaprzestania kroków zaczepnych przeciw Polakom, wytyczono także linię demarkacyjną. Stało się to na żądanie francuskiego marszałka Ferdinanda Focha. Ostatecznie przynależność Wielkopolski do Rzeczypospolitej potwierdził zawarty 28 czerwca 1919 r. traktat wersalski. 

W Gminie Wieleń z okazji tak doniosłej rocznicy uczniowie szkół podstawowych z Gulcza, Miałów i Roska przed Świętami Bożego Narodzenia zapalili znicze na grobach Powstańców Wielkopolskich. W wigilię rocznicy zwycięskiego zrywu mieszkańców Wielkopolski w kościele parafialnym pw. św. Piotra i Pawła w Gulczu została odprawiona Msza św. w intencji Powstańców Wielkopolskich. Po Mszy św. lokalna społeczność zgromadziła się pod pomnikiem upamiętniającym powstańców z Gulcza i Hamrzyska. Po odśpiewaniu Hymnu Państwowego kwiaty złożyła Elżbieta Rybarczyk Burmistrz Wielenia, której towarzyszył Prezes Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918-1919 koło Ziemi Wieleńskiej Mirosław Nawrot. Okolicznościową wiązankę złożyli również Arkadiusz Gorączka sołtys wsi Gulcz oraz Aleksy Bzdręga sołtys wsi Hamrzysko. Symboliczne biało-czerwone znicze zostały zapalone przez księdza proboszcza Marka Marcinkowskiego, Elwirę Mąkę dyrektora Szkoły Podstawowej im. Polonii Amerykańskiej w Gulczu oraz Przemysława Grześkowiaka dyrektora Samorządowej Administracji Oświatowej w Wieleniu. Samorząd Gminy Wieleń serdecznie dziękuje lokalnej społeczności za tak liczny udział we Mszy Św. oraz wywieszenie flag z okazji 105. rocznicy wybuchu Powstania Wielkopolskiego.

Przemysław Grześkowiak

SAO Wieleń

Fot. R. Frąckowiak